जनावरांचे कृत्रिम रेतन कसे करावे: जाणून घ्या संपूर्ण माहिती

गायी आणि म्हशींमध्ये कृत्रिम रेतन प्रक्रिया: देशात दुग्धउद्योग आणि पशुसंवर्धन झपाट्याने भरभराट होत आहे. देशातील एकूण पशुधनाची संख्या 535.78 दशलक्ष इतकी आहे.

पशुपालनातही शेतकर्‍यांना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. यामध्ये जनावरांना योग्य वेळी गर्भधारणा होत नाही आणि व्यंध्यत्वाची समस्या निर्माण होते. असे यावेळी होते जेव्हा जनावरे (मादी) माजावर येते तेव्हा पशुपालकांना योग्य नर जात मिळत नाही. त्यामुळे दुधाचे काम वेळेवर सुरू करता येत नसल्याने त्यांना मोठा आर्थिक फटका बसतो.

म्हणूनच आजच्या या लेखात आम्ही जनावरांच्या कृत्रिम रेतनाशी संबधित उपयुक्त माहिती देत आहोत ज्याचा फायदा शेतकरी बांधवांना नक्कीच होईल.

कृत्रिम गर्भधान म्हणजे काय?

कृत्रिम गर्भधान ही अशी एक अनोखी पद्धत आहे ज्याद्वारे मादी प्राण्याला नर प्राण्याशिवाय गर्भधारणा करता येते. कृत्रिम गर्भधारणा हा आजच्या काळात एखाद्या प्राण्याला गरोदर ठेवण्याचा जलद मार्ग आहे. गर्भधारणेसाठी किमान 10 ते 12 दशलक्ष शुक्राणू आवश्यक असतात.

या प्रकारच्या गर्भधारणेमध्ये, बैल किंवा त्याचे वीर्य मादी प्राण्याच्या शरीरात घेतले जाते आणि साठविले जाते. याद्वारे मादी गर्भधारणा करते. या प्रक्रियेदरम्यान, नर आणि मादी प्राण्यांना एकमेकांशी संभोग करणे आवश्यक नाही. या प्रक्रियेलाच कृत्रिम गर्भधारणा असे म्हणतात. आम्ही तुम्हाला सांगतो, वीर्य अनेक वर्ष द्रव नायट्रोजन मध्ये सुरक्षित राहते.

कृत्रिम रेतनासाठी जरी नर प्राण्याची आवश्यकता नसली तरी मात्र यामध्ये काही खबरदारी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. याशिवाय पशुवैद्य आणि तंत्रज्ञ आवश्यक आहेत. एवढेच नाही तर जनावराची योग्य प्रकारे स्वच्छता करणेही महत्वाचे आहे. या गोष्टींची काळजी न घेतल्यास मादी प्राणी गर्भवती होऊ शकत नाही.

कृत्रिम रेतनाचे फायदे

  • ज्या शेतकरी पशुपालक बांधवांना त्यांचे मासिक उत्पन्न वाढवायचे आहे किंवा जनावरांची दूध उत्पादन क्षमता वाढवायची आहे. त्यांचयसाठी कृत्रिम रेतन खूप फायदेशीर आहे.
  • पशुपालक कृत्रिम रेतन तंत्राद्वारे परदेशी बैलाचे वीर्य वापरू शकतात. त्यामुळे दूध उत्पादन क्षमता चांगली होते.
  • या तंत्राद्वारे एका वर्षात हजारो प्राण्यांना गर्भधारणा करता येते.
  • कृत्रिम रेतन साधारणपणे 100 ते 150 रुपयांमध्ये केले जाते. बैल किंवा सांड पाळण्यासाठी जास्त खर्च करावा लागतो.
  • कृत्रिम गर्भधानाची प्रक्रिया अत्यंत सुरक्षित आहे आणि ती करण्यास वेळही कमी लागतो. तर सांड किंवा बैलाद्वारे रेतन करण्यास जास्त वेळ लागतो.

सारांश

तर आजच्या लेखाद्वारे शेतकरी बांधवांना कृत्रिम गर्भधान म्हणजे काय आणि त्याचे फायदे काय असतात याबद्दल संपूर्ण माहिती मिळाली असेल अशी आम्हाला आशा आहे.

याबद्दल तुमचे काही प्रश्न किंवा शंका असतील तर तुम्ही आम्हाला कमेंट करून कळवू शकता. पशुपालन, शेती, सरकारी योजना, व्यवसाय अशा विविध उपयुक महितीसाठी SmartUdyojak वेबसाईटला भेट देत रहा. अशीच उपयुक्त माहिती आम्ही तुमच्यापर्यंत नेहमी पोहचवत राहू.

Leave a Comment